| dre Al 1921 | Buiskool, H. F., Van een spoorweg en een steenbakkerij, in: Nieuwe Drentse Volksalmanak 39, 1921 |
| dre Al 1940 | Giffen, Dr. A.E. van, Een laat-middeleeuwse steenoven en oude nederzettingssporen bij Erm, gem. Sleen, in de Nieuwe Drentsche Volksalmanak 58, 1940 |
| dre Arch | Inventaris Drents Archief |
| dre Atl 1898 | Grote Historische Atlas Drenthe 1:25.000, 1898-1928; uitg Nieuwland |
| dre Borger | Ootjers, R., Geschiedenis van Borger |
| dre Emmerc | website www.emmer-compascuum.com |
| dre Enc | Drenthe Encyclopedie |
| dre HDL | Het Drentse Landschap (www.drentslandschap.nl) |
| dre HisEmn | Historisch Emmen (website: www.historisch-emmen.nl) |
| dre LC | Leeuwarder Courant, 1752-heden |
| dre Lipsker | Lourens, Piet, Jan Lucassen, Lipsker op de Groninger tichelwerken, 1987 |
| dre NB 90 | Houting, E., Smalbroekerloopje; in: Noorderbreedte 90 |
| dre nwdiep | Heuten, Gerrie, Rense Schuurmans, De Steenfabriek van Nieuwediep 1900-1972; i.s.m. Historische Vereniging Gemeente Gieten, uitgave 2004 |
| dre opd | Een greep uit de fouten in de Drenthe-encyclopedie' Onafhankelijke partij Drenthe. |
| dre reis 1837 | Hall, H.C. van, Verslag van een Landbouwkundig Reisje door Westwoldingerland en een gedeelte van Drenthe, van den 28en Julij tot den 2den Augustus 1837 |
| frl 1418 | Doeleman, Henk, e.a., Interneringsdepot Gaasterland; Belgische vluchtelingen 1914-1918; Uitgave Informatiecentrum MAR en KLIF, Oudemirdum 1996 |
| frl Ach | Pol, Klaas van der, Het Dorp Achlum, uitgave in eigen beheer, 1987 |
| frl AFB | Meer, P.L.G. van der, J.A. Mol en P. Nieuwland, Administrative en fiskale boarnen oangeande Fryslân yn de ier-moderne tiid, Fryske Akademy 1993 |
| frl AKing | Vries, D.P. de, Inventaris van de archieven van het huis annex kantoor van de firma M.H. Kingma te Makkum 1726-1932, Fryske Akademy 1989 |
| frl Arch | Tresoar (archief/inventaris) |
| frl Atl 1856 | Grote Historische Provincie Atlas 1:25.000, Friesland 1853-1856, uitg. Wolters-Noordhof |
| frl Atl Eek | Eekhoff-atlas, plm 1850 |
| frl Atl Schot | Schotanus-atlas, plm 1720 |
| frl Atl20 | Historische Atlas Friesland, Robas 1990 (topografische kaarten begin 20e eeuw) |
| frl BHW | Kreger, Henk, Cor Visser, Beeld van de Harlinger Werken (De oude trekvaart en omgeving), uitgave in eigen beheer, plm 1985 |
| frl Dijk | website Dijkstra kleiwaren |
| frl DocO | Hoitsma, D.,Documentatie van de Voormalige Steenfabriek 'de Oorbijt' Dronrijp; uitgave in eigenbeheer, 1980 |
| frl famHol | Zeinstra, H. A., De boerderijen van de familie Hollander in Friesland |
| frl FL1956 | Fan de Tichelwurken to Winsum, It Alde Folk 89 en 90, in Friesch Landbouwblad 30 nov en 14 dec 1956 |
| frl graf | Grafschriften, te raadplegen via de website van de Fryske Akademy: www.fa.knaw.nl |
| frl Har | Harlinger stadsgezichten tot 1880, uitgave Gemeentemuseum Het Hannemahuis |
| frl HC1995 | Een steenoven uit circa 1600, Harlinger Courant 24 maart 1995 |
| frl HFC | Rijke, P.J. de, Hoogtepunten van de Friese cartografie, uitg Fiese Pers 2001 |
| frl Hingst | Inventaris archief Familie Hingst, NEHA bijzondere colecties |
| frl K+P1 | Kadastrale en prekadastrale altlas fan Fryslân 1640-1832 diel 1, Barradiel en Harns |
| frl K+P10 | Kadastrale en prekadastrale altlas fan Fryslân 1640-1832 diel 10, Wûnseradiel s?d |
| frl K+P13 | Kadastrale en prekadastrale altlas fan Fryslân 1640-1832 diel 13, Menameradiel |
| frl K+P4 | Kadastrale en prekadastrale altlas fan Fryslân 1640-1832 diel 4, Frentsjerteradiel en Frentsjer |
| frl K+P5 | Kadastrale en prekadastrale altlas fan Fryslân 1640-1832 diel 5, Baarderadiel |
| frl K+P7 | Kadastrale en prekadastrale altlas fan Fryslân 1640-1832 diel 7, Ljouwert: de Klokslach |
| frl K+P9 | Kadastrale en prekadastrale altlas fan Fryslân 1640-1832 diel 9, Wûnseradiel noard en Boalsert |
| frl kad 1832 | Kadastrale gegevens 1832, te raadplegen via de website HISGIS |
| frl kks | Elsinga, Stefan, documentatie over Harlingen op de website www.kleinekerkstraat.nl |
| frl Kloo | Loer, J en H.J. Kooi, Kloosterland / Land der Klöster, In Boekvorm Uitgevers BV, 2008 |
| frl KTM | Bedrijfsgeschiedenis Koninklijke Tichelaar Makkum, website: www.fries-aardewerk.nl/tichelaar. |
| frl LC | Leeuwarder Courant, 1752-heden, te raadplegen via www. archiefleeuwardercourant.nl |
| frl LG1968 | Kamminga, L., Steenfabriek Schenkenschans werd in 1857 opgericht; geschiedenis en ontwikkeling, in: Leeuwarder Gemeenschap feb 1968 |
| frl Lw straat | Dolk, W. v., De Leeuwarder straatnamen, 1997 |
| frl Mdong | Berg, Herma M. van den, De monumenten van geschiedenis en kunst, Noordelijk Oostergo, de Dongeradelen, 1983 |
| frl Meij | Briefpapier van A.G. vd Meij |
| frl Men | Kamminga, L., Ontwikkeling van de nijverheid in Menaldumadeel, in: Skiednis fan Menameradiel, Fryske Akademy 1972 |
| frl NDC1970 | In het begin van de zeventiende eeuw bouw steenfabriek bij Hanspoort in 't geding, Nieuwe Dockumer Courant 14 juli 1970 |
| frl NLOP | Dolk, W. v., Nieuw licht op het Oud Panwerk te Leeuwarden |
| frl NNOF1971 | Vermoedelijk 16e eeuwse veldoven in 'It Fûgellân', Nieuwsblad van Noord-Oost Friesland 22 sept 1971 |
| frl NNOF1974 | Tichelwerk langs Triemsterloane was een 'pannewerck', Nieuwsblad van Noord-Oost Friesland 5 april 1974 |
| frl not | Notariële archieven |
| frl pot | Meulen, A. v.d. en P. Smeele, De pottenbakkers van Friesland 1750 - 1950, uitg. Primavera, 2005 |
| frl prent | Kerst Huisman, Het Friese prentenkabinet, uitg Friese Pers 1996 |
| frl Ried | Website van het dorp Ried |
| frl ROB1963 | Halbertsma, H., Een middeleeuwse steenoven bij Deersum, Friesland, Berichten van de rijksdienst voor het oudheidkundig bodemondezoek, 1962/1963 |
| frl SN1967 | Halbertsma, H., Sporen van een middeleeuwse steenoven ontdekt bij ijsbaan, Sneeker Nieuwsblad 21 sept 1967 |
| frl trek | Schroor,M., artikel over de trekvaart in Noorderbreedte |
| frl Vit | Schroor, M, Sint-Vitus tichelwerk, enkele aanvullende notities, in Nieuwsbrief Studiegroep Geschiedenis Leeuwarden, maart 1993 |
| frl Wum | Wumkes, Dr G. A., Stads- en dorpskroniek van Friesland |
| frl YP | Postma, Ynte, De geschiedenis van de 'Panwurken'. Uitgave in eigenbeheer, 1978; later ook in afleveringen in 'Ald Nijs'. |
| gld GBJ2E | Janssen, Dr. G. B., Twee eeuwen Gelderse bakstenen, Aalten 2008 |
| gld GBJste | Janssen, Dr. G. B., Stenen en Brood, Twee eeuwen baksteenfabricage in het de oostelijke Over-betuwe, 1996 |
| gld Huysd | Hooft van Huysduynen, J. J, en W. P. Thijssen, De Gelderse steenindustrie en het geslacht Arntz Assen 1957 |
| gld Naor | Arend Datema Instituut, div. auteurs, Noar d'n Oove, steenfabrieken in de Neder-betuwe en het westelijk deel van de Over-Betuwe, Ochten 2006 |
| gld schw | Vermeulen, Rob A.J. - Een indruk van een steen, C.SCHWIERS-PATENT - SHG Nieuwsbrief 2007 nr.27 |
| gro fiv | www.fivelmonde.nl/historie.htm |
| gro JHver | Hijlkema, Jan, Versteende tichelwerken, Delfzijl 2001 |
| gro JMHS | Mooij, J. en H. Strating, Gevormd door de tijd. 100 Jaar Strating Steenfabrieken in Groningen, Scheemda 1983. |
| gro Lipsk | Lourens, Piet, Jan Lucassen, Lipsker op de Groninger tichelwerken, 1987 |
| gro MDeth | Dethmers, M.,Uittreksel familiearchief, 2009 |
| idem | , |
| lim 001 | Nijhof, E. en K. Sloots, Belfelds blauw. De dakpannenfabriek Janssen-Dings, 1892-2002, Venlo 2005 |
| lim 002 | Ickenroth, J. e.a., De kleiwarenindustrie in Belfeld, Reuver, Beesel en Swalmen, Reuver 1994 |
| lim 003 | Wijnands, Jac en Paul Joosten, 'Brikkebekkers' in Limburg, Horn 1997 |
| lim 004 | Teeuwen, P.J.M., Uit aarde geschapen. Aspecten van bedrijfsbeleid in de keramische nijverheid binnen het oude industriegebied van Noord-Limburg 1815-1965, Leeuwarden/Mechelen 1991 |
| lim 005 | De Stenen spreken, Zaandijk 1955 |
| lim 007 | L. Janssen, De Steenoven van 1800-1900, Van verleden naar heden, Medelo nr. 2 bijdrage tot de kennis van het Meijels heem, Meijel mei 1983, p. 64-67 . |
| lim 008 | Jos Pouls, De veldoven van De Krémmer, Van verleden naar heden, Medelo nr.2, Meijel, 1983, 78-80. |
| lim 009 | W. Bindels, De Alde Milsbek, Milsbeek, 90-94 |
| lim 011 | Harrie Verscharen, Sier- en Kunstkeramiek uit de gemeente Beesel, Maas- en Swalmdal 20 (2000) 99-106. |
| lim 012 | P.H. van de Boel: 300 jaar Pannenmakers in Thorn |
| lim 013 | Pierre Huyskens, Het geheim van het Spel met het Vuur. Thorn, 1986 |
| lim 014 | Peter Peters, De steen-, plavuizen- en pannenbakkerij De Kop, Rond de Grenssteen 95, herfst 2010, 1-5 |
| losser | http://www.losser-digitaal.nl/index.php/steenfabriek-de-werklust , 2010 |
| nbr Cox | Cox, G.M.J,M., De geschiedenis van steen- en pannen- en plavuizenfabriek De Schouw te Schijf gem Rucphen, Roosendaal, 1999 |
| ned 016 | Adressenlijst Materialen, 1916 |
| ned 053 | De Grofkeramische bedrijven in Nederland, Bijlage 'Klei', juni-juli 1953 |
| ned 065 | Lijst van baksteenfabrikanten in Nederland, Vereniging De Nederlandse Baksteenindustrie - Arnhem 1965 |
| ned 066 | Lijst van baksteenfabrikanten in Nederland, Vereniging De Nederlandse Baksteenindustrie - Arnhem 1966 |
| ned 077 | Lijst van Georganiseerde Baksteenfabrikanten in Nederland, Vereniging De Nederlandse Baksteenindustrie - Arnhem 1977 |
| ned 078 | Lijst van Georganiseerde en Ongeorganiseerde Baksteenfabrikanten in Nederland, Vereniging De Nederlandse Baksteenindustrie - De Steeg 1978 |
| ned 080 | Lijst van Georganiseerde Baksteenfabrikanten in Nederland, Vereniging De Nederlandse Baksteenindustrie - De Steeg - nov.1980 |
| ned 15p | Adressen van Fabrieken in Nederland No 4, Steen en Pannenbakkerijen, Afdeling Handel van het departement van Landbouw, Nijverheid en Handel 1915 - Namenlijst pannenfabrieken |
| ned 15s | Adressen van Fabrieken in Nederland No 4, Steen en Pannenbakkerijen, Afdeling Handel van het departement van Landbouw, Nijverheid en Handel 1915 - Namenlijst Steen- en pannenfabrieken |
| ned 208 | Lijst van Georganiseerde Baksteenfabrikanten in Nederland, Koninklijk Verbond van Nederlandse Baksteenfabrikanten - Velp - dec. 2008 |
| ned 327 | Mombers, H.F.J.H. en E.van der Veen, Historisch overzicht van de Nederlandse Dakpannenfabrieken 1594-2006 Nederlands Dakpannen Museum, Alem 2006 |
| ned 328 | Registers van de Dienst van het Stoomwezen, 1875-1890 |
| ned 329 | Nijverheidsstatistiek Struve en Bekaar 1887-1889 |
| ned 330 | Kadasterkaarten eerste uitgaven op De Woonomgeving, kadastrale gemeente, sectie en bladnr. |
| ned 331 | http://watwaswaar.nl/ -1818-1832 |
| ned 334 | Aberson Archief, Olst z.j. |
| ned 335 | Nedaco ledenlijst- 1942 |
| ned 336 | Nationaal Archief - Vennootschappenregister Min.van Justitie |
| ned 338 | Nationaal Archief, Beeldbank |
| ned 340 | Straatklinkers en Straatwegen N.V. De Vlamovenstraatklinker,1931 |
| ned kad | Kadaster, filiatieonderzoek |
| ned mdb | www.molendatabase.nl |
| ned MTK | Militaire Topografische Kaart |
| nho Geus | Geus, J. P., Steenfabricage in West-Friesland - Historische Vereniging Holland, augustus 1979 |
| nho Pol | Pol, R. J. M van de - Bakstenen uit Schagen - Schagen, ongedateerd |
| ove EG | E. Giesberts - Steenfabrieken in Deventer en omgeving - Deventer Jaarboek, Vereniging Oud Deventer, 2005 |
| ove wstr | Struik, W.A.W., Van tichelwerk tot steenfabriek "de Heidebloem", 2001 |
| utr 24 | Advertentie Steen en Dakpannen-Fabrikanten 1924 |
| utr Huysd | Hooft van Huysduynen, J. J, en W. P. Thijssen, De Gelderse steenindustrie en het geslacht Arntz Assen 1957 |
| utr KastUtr | www.kasteleninutrecht.nl /Liebosch,htm |
| utr landz | Archief Frans Landzaat - 2008 |
| utr lat71 | Arntz, W. J. A. rubriek Laterica - Maandblad Klei - augustus 1971 |
| utr NAU | Notaris Archieven van de provincie Utrecht |
| utr PV | Provinciale Verslagen van Utrecht, 1835-1920. |
| utr Remie | Remie, Ben, De Steenovens en de Stoomsteenfabriek "De Lek" in Vreeswijk, Vreeswijk 2005 |
| utr RooyLzd | Rooy, Dr. F.C. de en F.H. Landzaat, Corrispondentie inzake eigendomsakte voormalige steenfabriek Ruygrok, Den Haag 1992 |
| utr UN | Utrechts Nieuwsblad |
| zho amour | www.4endt.nl/amoureus/ |
| zho arHBa | Archivalia van de heren van Bergambacht, 's-Heeraartsberg en Ammerstol (1322) 1512-1904 |
| zho bbRAL | Beeldbank Regionaal Archief Leiden |
| zho boer | Boer, Adrie den, Klein Hitland een plaats voor Goudschen IJsselsteen, Niewerkerk a.d. IJssel, Overdruk uit De Schatkamer, regionaal Historisch Tijdschrift jg. 7 nr. 1 (februari 1993 |
| zho CdG-Z | Glopper-Zuijderland, Carla de - Oegstgeester Pannenbakkerijen |
| zho CollRV | Collectie Rob Vermeulen-Voorburg |
| zho DeKu | Vermeulen, R.A.J. - De kunst hoe in Holland stenen gevormd en met turf gebakken worden - Vertaling uit Description des Arts et Metiers, Paris 1762-1776- Art du fabriquer la brique et la tuile en Hollande et de les faire cuire avec la tourbe.Paris Delatour1767, Gabriël Jars - Voorburg 2005 |
| zho doorn | Doorn, Z. van - Kleiland, Kleivletten en Baksteenindustrie voornamelijk in de Oude-Rijnstreek - 1961 |
| zho E.Verh 2 | Verhagen, Erik - Geschiedenis van de familie Verhagen - http://members.chello.nl/e.verhagen14/ |
| zho EvdV | Veen, Ed van der, Historisch overzicht van Voormalige keramische steenfabrieken in Nederland, Zeist 2005 |
| zho GCV | Gementelijke corrispondentie Valkenburg ZH,1863 |
| zho GenKon | Genealogie (De) Koning - http://www.homepages.hetnet.nl/~naga/ |
| zho GV100 | Surendonk, Huub, Vast en Vuurbestendig - 100 jaar Gouda Vuurvast, Gouda 2001 |
| zho Hamel | Hamel, J.l en Mr G.A., De werkmeesters Hamel uit Gorinchem, www.hendrick-hamel-henny etc - 1635 |
| zho HaWe | Archief van de Weeskamer van Haastrecht 1609-1809 |
| zho HHK | Hoogheemraadschap Schieland en Krimpenerwaard, Archief |
| zho HKnijff | Knijff, H., Familie Knijf en de pannenbakkerijen te Woerden, Woerden 2010 |
| zho Jan Por 1 | Portengen, Jan, Mensen en huizen in Valkenburg 1795-1832 |
| zho JK | Koning, Jos, Op den IJssel, periodiek Historische vereniging Ouderkerk op den IJssel nr 31, 2007 |
| zho Kamer | Kamermans, Johan A., Materiële cultuur in de Krimpenerwaard in de zeventiende en achtiende eeuw, Hilversum 1999 |
| zho KlM | Kloot Meijburg, B. W. van der. Een produktiekartel in de Hollandsche Steenindustrie in de zeventiende eeuw, in Economisch-Historisch Jaarboek, II (1916), 208-238. |
| zho Kolker | Kölker, Dr. A.J., Haastrecht, Hollandse Studiën 6, Dordrecht 1974 |
| zho Koorn | www.koornwaard.nl/Geschiedenis/homeGeschiedenis.htm |
| zho krtAdV | Kaart Den Alblasser Waard en Vyf Heeren Landen, opgemeten en in kaart gebacht Mattheus van Nispen 1681,enigszins bijgewerkt Abel de Vries 1716 |
| zho krtJL | Kaart Het Hooge Heemraadschap vande Crimpenre Waard, oorspronkelijk Johannus Leupenius 1661 overzien en verandert in den jare 1683, gedateerd 1706 |
| zho krtMB | Kaart van de rivier de Lek van Krimpen tot het hagensteinse Schoor, door Melchior Bolstra 1751-1752 en aangevuld in 1764 |
| zho krtPSl | Kaart Leiden Pieter Sluyter 1550 |
| zho krtRWS | Rivierkaart Hollandse IJssel, Rijkswaterstaat 1900 |
| zho LD | Leids Dagblad |
| zho LDMus | Leiderdorps Museum, permanente expositie steenindustrie |
| zho Mmijnl | Mijnlieff, Murco - Scripte Spreeuwenhoek een IJsselsteenfabriek - Voorburg (ongedateerd, vermoedelijk van rond 1980) |
| zho NLC | Nieuwe Leidsche Courant |
| zho NRC | Nieuwe Rotterdamse Courant |
| zho Oerle | Oerle b.i.,Dr.Ir. H. A. van, Leiden binnen en buiten de stadsvesten, E.J.Brill-Leiden 1975 |
| zho OKK | Oudheidskamer Kouderkerk |
| zho Ralk | Alkemade, Rob, Dossier pan en steenfabrieken Woerden, objecten1a, 1b, 2, 3, 4a, 4b, 4c, 5a, 5b, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, en 14 - Woerden 2007 |
| zho RHCD | Regionaal Historisch Centrum Delft arch nr 745 Plaatsingslijst van archief van Huis Nieuwenhoorn en de steenbakkerij te Rijswijk 1711-1881 |
| zho rook | Familie Rook Ouderkerk a/d Ijssel ZH, www.familie-rook.nl |
| zho TMK | Topografische Militaire Kaarten Zuid Holland |
| zho wpv2 | Vermeulen, W.P., Steenplaatsen langs de Hollandse IJssel, HEK 27e jg. 2002 |
| zho WWbl | Woerdens Weekblad |
| zho y01 | Someren, Cor van - Het Hollandse-IJssel boek - 1993 |
| zho ZH-Utr 35 | Fabrikantenlijst ZH en Utr 1935 |
| zho-RGG1505 | Requst archieven van gasthuizen Gouda 1505 |
| zld GCou | Goessche Courant |
| zld ZierC | Zierikzeesche Courant |
| zld ZierN | Zierikzeesche Nieuwsbode |